Araştırma ve yazı:

Çok farklı mitolojilerin evreni yöneten baş tanrıları garip şekilde benzerdir ve bu benzerliğin en çarpıcı örneği hepsinin hem savaş hem yıldırım tanrısı olmalarıdır.

Söz konusu benzerlik “göçlerle oluşan kültürel etkileşim” teorisi ile açıklanmaya çalışılır. Oysa aynı söylem Nijerya mitolojisinde bile görülür: Nijerya yaratılış mitine göre de ilkin gök ve yer iç-içedir. Tanrı Amadioha yıldırımı ile bu tamlığı BÖLER, ikiye ayırır. (Anlatım, farklı mitolojilerde de benzerdir: Bir öncel bütünlük, bir tanrı tarafından bölünmüş ve evren içinde yaşadığımız şekli almıştır.

Tanrı Amadioha ise sömürge öncesi dönemlerden çok daha eski bir geçmişe sahiptir. (Portekiz ve İngiliz sömürgeci/köleciler ise Nijerya'ya ilk olarak 15. yüzyılda ayak basmışlardır.) Söz konusu mit, Bölünen Evren adını verdiğimiz anlatımın yer aldığı Hint, Yunan, Babil ve Yahudilik ile hiçbir etkileşim olmadan yazılmıştır. Ayrıca söz konusu benzerlik inançların tapım kuralları ya da içeriğinde değil, yalnızca baş tanrı figürlerinde (ve Yaratılış Destanlarında) ortaya çıkmaktadır.

Baş tanrıların benzerlikleri şunlardır:
- Evreni yeniden şekillendirmişlerdir. ("Kozmos kurucu"durlar.)
- Hepsinin ya deniz, ya sular, ya deniz yılanı, ya da bir ejder şeklinde bir baş düşmanı vardır.
- Hepsi savaş tanrısıdır.
- Hepsi Hava tanrısıdır. (Hava elementi, dört element içinde hastalık, bela, kavga ve akılı yöneten ve bütünü ile negatif olan tek unsurdur.)
- Hepsinin silahı ya da yönettiği güç yıldırımdır.

Baş tanrıların adalet ve düzen sağlamak için kullandıkları silahları ortak şekilde yıldırımdır. Karşı çıkanları yıldırımla cezalandırırlar, yıldırımla adalet sağlarlar. "Kaosa karşı düzen" tanrıları oldukları söylense de mitleri hep yıkıcıdır.

Evrenin öncel liderleri olan titanlara açtığı savaşı kazanmış, Dünyayı yer altı, deniz ve gök olarak üçe bölerek kardeşleri arasında paylaştırmış, kendini lider yapmıştır.

Baş tanrıdır. Yıldırım tanrısıdır.

Yıldırımlarla ilgisini gösteren birçok lakabı vardır:

Asteropetes: Şimşek savuran
Astrapaios: Yıldırım yapıcı
Ceranius: Şimşekle ilgili olan
Terpikeraunos: Yıldırım seven

Düşmanı, evrenin öncel lideri ejder Typhon'dur.


BABİL MİTOLOJİSİ - MARDUK

Evrenin öncel liderleri olan ejder Tiamat ve eşine açtığı savaşı kazanmış, Evreni Tiamat'ın bedenini bölerek var etmiş, kendini lider yapmıştır.

Düşmanı, evrenin öncel lideri ejder tanrıça Tiamat'tır.

Savaşı yıldırım (ve yay, ağ ve mızrak gibi silahlar) ile kazanmıştır.


YAHUDİLİK DİNİ - YHVH

Yahudiliğin tek tanrısıdır.

Evreni altı günde "ayırarak" (bölerek) var etmiştir. Eski Ahit'te (Tevrat'ta) eyleminin kökü (b-d-l) olan, “ayırmak”, “ayrıştırmak” anlamındaki (hivdil) fiili kullanılmıştır.

Tevrat'ta yıldırımların onun emrinde olduğunu söyleyen onlarca ayet vardır.

lamed dalet bet (sağdan sola yazılıyor)

בדל

בדל

İncil'deki düşmanı iki tanedir:
- The Dragon
- The Beast (Denizden çıkan canavar)

[YHVH'in İncil'deki 3. düşmanı ise Whore of Babylon'dur. Günümüzde Babil Fahişesi'nin Yakın Doğu'nun uygar krallıklarında yüzyıllarca tapılan ve (İnanna, İştar ve Astarte şeklinde görülen) seks tanrıçası olduğu anlaşılmıştır.

Bu tanrıça giderek iki farklı şekle evrilir:
- Yunan mitolojsi aşk tanrıçası Afrodit
- Cehennemin büyük dükü, erkek iblis Astarot
]

Indra, Göğün (Dyaus Pitar) oğludur. Evrenin liderliğini babasından almıştır.

Gök gürültüsü ve yıldırım tanrısıdır. Başlıca silahı Vajra adlı yıldırımdır.

Düşmanı, dev bir yılan olan Vritra'dır.


HİTİT MİTOLOJİSİ - TARHUN

Baş tanrıdır. Adı, “fethetmek, yenmek, ele geçirmek” anlamındaki tarh kökünden gelmektedir. Elinde üç yöne çakmakta olan bir yıldırım tutar. "Yıldırım baltası" vardır; kaosu yok eden silahıdır.

Düşmanı, ejder İlluyanka'dır.


LUVİ (Anadolu) MİTOLOJİSİ - TARHUNT VEYA TARHUNZ

Baş tanrıdır ve fırtına tanrısıdır. Sol elinde yıldırımlar taşırken betimlenir. İsminin anlamı ise “Baltası ile düşmanları parçalayan”dır


HURRİ (Anadolu) MİTOLOJİSİ - TEŞUP

Baş tanrıdır. Fırtına tanrısıdır. Sembolü üçlü yıldırımdır.

Düşmanı, ejder İlluyanka'dır.

Işık ve düzen tanrısıdır. Yıldırımları gönderen tanrıdır. Yıldırımlar onun yenilmez silahlarıdırlar.


ALTAY MİTOLOJİSİ - ÇAKAY HAN

Yıldırım tanrısıdır. Yıldırımı onun okudur; kötü ruhları yıldırımla cezalandırır.


SÜMER MİTOLOJİSİ - HADAD

Fırtına ilahıdır. Sağ elinde balta, sol elinde yıldırımlar tutmaktadır.

Düşmanı, deniz ejderi (tanrısı) Yamm'dır.


AKAD MİTOLOJİSİ - ADAD

Fırtına ve gök gürültüsü tanrısı. Yıldırım onun cezalandırıcı gücüdür.


TRAK MİTOLOJİSİ - ZİBELTHİURDOS (VE/VEYA GEBELEİZİS )

Zibelthiurdos: Yıldırım tanrısıdır.

Adının anlamı thiurd köküne dayandırılırsa “itmek” veya “yıkmak”tır. Proto-Hint-Avrupa dilinde gheib (ışık)'tır.

Baş tanrı olmasa da Zeus'un karşılığı olduğuna inanılmıştır.


ANGLO-SAKSON MİTOLOJİSİ - THUNOR

Anglo-sakson fırtına tanrısıdır. Elinde şimşekler çakan bir balta vardır. Jüpiter ile eş görülür. (Bkz. eski İngilizce yazılmış Solomon and Saturn adlı metin.)

İngilizce dilinde Perşembe gününün söylenişi olan Thursday, Thunor's Day “Thunor'un günü" anlamına gelmektedir. Ezoterizmin -astroloji dahil- pek çok dalında Perşembe günü Jüpiter planeti ya da tanrının kendi ile ilgilidir.


CERMEN VE İSKANDİNAVYA MİTOLOJİSİ- THOR

Elinde yıldırımlar çaktıran bir balta ile betimlenir. Yıldırımının adı Mjolnir’dir. Mjölnir, İskandinav mitolojisinde dağları düzleştirebilen en korkutucu ve güçlü silahlardan biri olarak tasvir edilmektedir. Thor, Mjölnir adlı çekiciyle yıldırımları çağırır.

Düşmanı, deniz yılanı Jörmungandr'dır.


BALTIK MİTOLOJİSİ - PERKUNAS

Adının anlamı “vurmak, katletmek” olan yıldırım tanrısıdır.

Düşmanı, Vernias adlı yeraltı tanrısıdır. Hristiyan etkisiyle “şeytan” olarak da yorumlanmıştır. Her fırtına, onun Velnias’a karşı yürüttüğü savaşın bir parçasıdır.


MAYA MİTOLOJİSİ - HURACAN

Yıldırımlara hükmeden ve yıldırımlarla betimlenen bir tanrıdır. Yıldırım Baltası vardır ve bununla göklere vurur.

İngilizce “kasırga” anlamına gelen hurricane sözcüğü onun isminden gelir.


TOTONAC MİTOLOJİSİ - AKTSİN

Gök gürültüsü ve yıldırım tanrısıdır. Bir elinde balta ya da çekiç tutar. Bununla bulutlara vurduğunda göklerde şimşekler çaktırır, yeryüzüne yıldırımlar yollar.


NİJERYA MİTOLOJİSİ - AMADİOHA

Igbo halkının yıldırım tanrısıdır. Gök gürültüleri ve yıldırım onun yönetimindedir. Günahkar olarak nitelediği insanı yıldırım ile vurur.


AFRİKA MİTOLOJİSİ - SANGO

Fırtına ve yıldırım ilahıdır; öfkesi ve kendisini rahatsız edenlere yıldırımlar fırlatması ile tanınır. Yıldırım düşen bölgelerdeki parçalanmış kayalar ona tapanlar tarafından kutsal sayılır. gücünü hem de adaletin keskinliğini simgeler.Hem yıldırımın gücünü, hem de adaletin keskinliğini simgeler.